მცხეთის მუნიციპალიტეტის მერია
მცხეთა
ისტორიაგეოგრაფიული მდებარეობამოსახლეობასაპატიო მოქალაქეებიდამეგობრებული ქალაქები



  მცხეთა მდებარეობს აღმოსავლეთ საქართველოში. მდინარეების - მტკვრისა და არაგვის შესართავთან. ზღვის დონიდან 480 მეტრის სიმაღლეზე. მცხეთის კოორდინატებია: 41'51",N44'43". 

   მცხეთის ჩრდილო-დასავლეთის დიდი ნაწილის ვრცელი ფართობი მუხრან-საგურამოს ვაკეს უკავია. სამხრეთ ნაწილში წლევა-თხოთისა და სხალტბის ქედებია, აღმოსავლეთით ქართლისა და საგურამოს ქედების კალთები ეშვება. რელიეფი დაბალმთიანია. საგურამოს ქედი აგებულია ნეოგენური კონტინენტური კონგლომერატებით, ქვიშაქვებითა და თიხაფიქლებით. მცირე მდინარეებითა და ღელეებით დანაწევრებულ სამხრეთ კალთას აქვს ვაკის ან მობრტყელებული მაღლობის სახე. შედარებით უფრო ნაკლებადაა დანაწევრებული ჩრდ. კალთა, ქედის დას. ციცაბო კალთა ეშვება მდინარეების - არაგვისა და მტკვრის ხეობებში. მდინარე მტკვრის მარცხენა მხარეს, მდინარე არაგვსა და მდინარე ქსანს შორის მდებარეობს სხალტბის ქედი, რომლის ჩრდ. დამრეცი კალთა თანდათანობით გადადის მუხრან-საგურამოს ვაკეში, სამხრეთით ციცაბოდ ეშვება მტკვრის ხეობაში. სამხრეთ კალთა დაღარულია მშრალი ხევებითა და ხრამებით.  არის მაღალი ფლატეები, მრავალი ხელოვნური გამოქვაბული. მცხეთის სამხრეთ-დასავლეთი ნაწილი უჭირავს თრიალეთის ქედის აღმ. კალთის ჩრდ. მონაკვეთს, სადაც აღმართულია საწკეპელის ქედი, რომლის აღმოსავლეთ მონაკვეთს არმაზის ქედსაც უწოდებენ. ქედის ჩრდილო-დასავლეთი ციცაბო კალთა დაღარულია მდ. მტკვრის მარჯვენა შენაკადების, სამხრეთ-აღმოსავლეთი კალთა კი დიღმისწყლის მარცხენა შენაკადების ხეობებით. აქვე შემოდის მსხალდიდის ქედის ჩრდ. კალთა, ქედის აღმ. მონაკვეთს ლისის ქედსაც უწოდებენ. თრიალეთის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე კარგად არის გამოხატული მოსწორებული ზედაპირები. მცხეთის ფარგლებშია ქართლის ქედის დასავლეთი და საბადურის ქედის სამხრეთ კალთის ნაწილი და ცენტრალური კავკასიონის სამხრეთ მთისწინეთის ვიწრო ზოლი.

მცხეთა ზომიერად ნოტიო სუბტროპიკული ჰავის ოლქშია მოქცეული. ჰაერის საშუალო ტემპერატურაა +10,8-იდან +12°ჩ-მდეა, იანვრის ტემპერატურა -1,1°ჩ, ივლისის +22,1°ჩ.  იცის ზომიერად ცივი ზამთარი (აბსოლუტური მინიმალური -29°ჩ)და ხანგრძლივი ცხელი ზაფხული (აბსოლუტური მაქსიმალური +39°ჩ), ნალექები – 590 მმ წელიწადში. სხალტბის, საგურამოს და ქართლის ქედებზე ზომიერად ნოტიო ჰავაა.

ფართოდ არის გავრცელებული ტყის, მდელოს ყავისფერი, მდელოს ალუვიური და კარბონატული ნიადაგები.

მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მოედინება მდინარე მტკვარი, არაგვი, ნარეკვავი, ქსანი და თეზამი.

 









მრავალფეროვანია მცხეთის ფლორა და ფაუნა. აქ გავრცელებულია საქართველოსთვის დამახასიათებელი სხვადასხვა სახეობის ცხოველი, ფრინველი და თევზი. გარდა ჯაგეკლიანი სტეპისა გვხვდება ტყეები, მათში კოლხური ფლორისთვის დამახასიათებელი მცენარეებია გავრცელებული. მცხეთის ჩრდ.-აღმოსავლეთით მდებარეობს საგურამოს ნაკრძალი, რომლის ფართობი 5300 ჰექტარია. მისი  უმეტესი ნაწილი  დაფარულია ტყით.  იგი1957 წელს შეიქმნა აღმოსავლეთ საქართველოსთვის დამახასიათებელი ტყის მცენარეების შენარჩუნების მიზნით და აქ გავრცელებულ მრავალფეროვან ფაუნის ბინადართა დასაცავად, განსაკუთრებით ისეთი იშვიათი სახეობების, როგორიცაა კავკასიური ირემი და ფოცხვერი. მცხეთის დედაქალაქად ქცევაში დიდი როლი ითამაშა მისმა ხელსაყრელმა გეოგრაფიულმა მდებარეობამ. აქ იყრიდა თავს გზები დასავლეთ საქართველოდან, მესხეთიდან, სომხეთიდან, ალბანეთიდან, ჩრდილო კავკასიიდან; აქ გადიოდა მსოფლიო მნიშვნელობის სავაჭრო გზები: აბრეშუმის გზა, აქლემის გზა და ცხვრის გზა..

   


© მცხეთის მუნიციპალიტეტის მერია 2018